W 2001 r. sytuacja zewnętrzna nie sprzyja przedsiębiorcom. Rozwój gospodarki w krajach zachodnioeuropejskich, jak
W 2001 r. sytuacja zewnętrzna nie sprzyja przedsiębiorcom. Rozwój gospodarki w krajach zachodnioeuropejskich, jak i w Rosji przebiega znacznie wolniej niż w roku 2000. Szybki popyt wewnętrzny może ponownie przyspieszyć import i powiększy deficyt w obrotach bieżących. W roku 2001 konieczne staje się przeorientowanie gospodarki w kierunku eksportu. Jest to wielkie wyzwanie dla przedsiębiorców. Trzeba rozwijać eksport do krajów UE i na Wschód.
Przedsiębiorcom nie ułatwia produkcji na eksport bardzo wysoki poziom realnych stóp procentowych, jak i utrzymywanie przez ostatnie 4 lata zawyżonego kursu złotego do dolara i przez ostatnie 2 lata w stosunku do euro i marki niemieckiej, a więc walut, w których rozlicza się ponad 60% naszego eksportu.
Uwolnienie kursu złotego odbyło się bez uprzedniego zapewnienia odpowiednich warunków rynkowych, bez obniżenia realnej podstawowej stopy procentowej do poziomu obowiązującego w innych krajach (około 2,5%) i niewyłączenia z rynku pieniężnego jednorazowych wpływów walutowych ze sprzedaży majątku skarbu państwa (przez zgromadzenie ich na specjalnym koncie walutowym).
Dlatego obecne kursy złotego i jego wahania nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością naszej gospodarki i jej potrzebami. Na terenie woj. małopolskiego działa dość duża grupa przedsiębiorstw produkujących na eksport, zwłaszcza do krajów takich, jak: RFN, Belgia, Dania. Przedsiębiorstwa te działają w warunkach olbrzymiego ryzyka. Umacniająca się złotówka działa bardzo niekorzystnie na rozliczenia pomiędzy nabywcą eksportowanego towaru a jego producentem. Rozliczenia te dokonują się w odpowiednio długim czasie. Wartość towaru na eksport ustalana jest według kursu waluty obcej (marka RFN, frank belg., korona duńska) w stosunku do złotego na dany dzień przez Urząd Celny. Zapłata następuje po kilku tygodniach, w najlepszym przypadku po 5-10 dniach od otrzymania przez nabywcę towaru. Nabywca płaci w walucie danego kraju według kursu złotego danego dnia w stosunku do waluty kraju. Wartość produkcji w PLN wyeksportowana jest zawsze większa od wartości zapłaty. I tutaj przedsiębiorcy ponoszą straty.
I tak podam przykład. Przedsiębiorca z Krakowa wysyłający produkcję na eksport do krajów: Belgii, Danii i RFN (kontenery) stracił na wysokim kursie złotówki:
- w miesiącu styczniu 2001 r. - 12 596 PLN,
- w miesiącu lutym 2001 r. - 3645 PLN,
- w miesiącu marcu 2001 r. - 20 116 PLN,
- w miesiącu kwietniu 2001 r. - 12 135 PLN,
razem w okresie 01-04 2001 r. - 48 492 PLN.
Na zakład produkcyjny zatrudniający około 30 pracowników jest to strata bardzo duża, praktycznie im większa produkcja na eksport do krajów zachodnich, tym większa strata. Skłania to ten zakład, jak i inne działające w podobnej sytuacji, do ograniczenia produkcji eksportowej, a - co za tym idzie - do ograniczenia ilości zatrudnianych pracowników.
Sytuacja ta nie pozwala na rozwój tak dziś potrzebnej produkcji eksportowej, jak również na działania pracodawców w celu zwiększania zatrudnienia, a tym samym ograniczania zjawiska bezrobocia.
Wobec powyższego pytam pana ministra finansów Jarosława Bauca:
1. Kiedy rząd i NBP podejmą odpowiednie działania mające na celu zniwelowanie skutków aprecjacji złotego w stosunku do walut obcych?
2. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zrekompensuje straty przedsiębiorstw z tytułu sztucznego kursu złotego, w przypadku gdy Rada Polityki Pieniężnej nie obniży w najbliższym czasie wartości złotego w stosunku do walut państw zachodnich? (W przypadku pozostawienia sprawy bez biegu firmy nagminnie ogłaszać będą upadłość. Fakt ten spowoduje: a) wypłatę odpraw, b) wypłatę zasiłków chorobowych, c) zasiłki dla bezrobotnych, d) wypłatę świadczeń z tytułu opieki społecznej. Pieniądze te zostaną wydatkowane, w zamian za co podwyższymy liczbę bezrobotnych i zaniechana zostanie produkcja. Gdyby te pieniądze na skutek upadłości przeznaczyć na dopłatę do eksportu, uratujemy zakład i miejsca pracy.)
3. Kiedy Ministerstwo Finansów wprowadzi system ulg podatkowych z tytułu rozwoju potencjału eksportowego i przyrostu eksportu?
4. Kiedy minister wprowadzi zasadę, że przy eksporcie na rynki o podwyższonym ryzyku podatki płacone są dopiero po zrealizowaniu należności z zagranicy lub instytucji ubezpieczającej transakcję?
Z wyrazami szacunku
Poseł Bogdan Pęk
Kraków, dnia 1 czerwca 2001 r.