Szanowny Panie Ministrze! Proszę o wyjaśnienie następującej kwestii: Podatnik jest podmiotem realizującym przedsięwzięcia energooszczędne
Szanowny Panie Ministrze! Proszę o wyjaśnienie następującej kwestii:
Podatnik jest podmiotem realizującym przedsięwzięcia energooszczędne metodą finansowania przez stronę trzecią (TPF), która polega na finansowaniu modernizacji pewnych systemów lub instalacji, np. oświetleniowych czy ciepłowniczych, których zmodernizowanie pozwala na osiąganie oszczędności w ich eksploatacji. Spłata inwestycji następuje z uzyskiwanych oszczędności, co wiąże się z koniecznością rozłożenia jej w czasie. W związku z tym zapłata wynagrodzenia za wykonane prace następuje w ratach. Na ratę składa się spłata części wynagrodzenia oraz odsetki od zaangażowanego kapitału, z tym że odsetki stanowią świadczenia uboczne i nie są traktowane przez podatnika jako część wynagrodzenia za wykonanie prac modernizacyjnych. Stanowią one jedynie wynagrodzenie należne z tytułu korzystania z kapitału zaangażowanego przez podatnika na realizację prac modernizacyjnych. Odbiorcami usług świadczonych przez podatnika są przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego, które nie mogą sobie pozwolić, ze względu na ich trudną sytuację finansową, na jednorazową zapłatę za świadczone przez podatnika usługi. Jednak rozłożenie płatności w czasie pozwala tym jednostkom na realizację przedsięwzięć modernizacyjnych, których przeprowadzenie skutkuje uzyskiwaniem oszczędności i możliwością ich przeznaczania na dalsze inwestycje. Podatnik jest więc podmiotem wspomagającym jednostki samorządu terytorialnego w wypełnianiu ich ustawowych obowiązków w zakresie inwestycji ekologicznych.
W związku z koniecznością rozłożenia spłaty inwestycji w czasie powstaje kwestia określenia sposobu jej rozliczania w zakresie podatku od towarów i usług. Nie ulega wątpliwości, iż z tytułu wykonanej usługi powinna być wystawiona faktura VAT. Problem pojawia się przy prawnopodatkowej kwalifikacji odsetek należnych z tytułu rozłożenia płatności w czasie. Na podstawie uzyskanej przez podatnika opinii prawnej w przedmiotowej sprawie, a także na podstawie samodzielnie zdobytych informacji można stwierdzić, iż istnieje w tej kwestii szereg rozbieżności zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie. Wydaje się, iż prezentowane są trzy poglądy, a mianowicie:
1. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r., sygn. akt III RN 166/99, odsetki związane z faktem rozłożenia obowiązku zapłaty należnej ceny ˝na raty˝ należy traktować jako część składową ceny sprzedaży. Należy jednak stwierdzić, iż pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy jest dyskusyjny, gdyż zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie stanowiskiem odsetki od sumy pieniężnej zawsze stanowią świadczenie uboczne. Nie ma przy tym znaczenia tytuł, z jakiego są należne. Nie można zgodzić się z poglądem, iż tylko odsetki z tytułu opóźnienia się dłużnika w spełnieniu świadczenia pieniężnego (art. 481 K.c.) stanowią ˝świadczenie uboczne˝. Bardziej trafna wydaje się treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1999 r. wydanego w przedmiotowej sprawie, które mówi, iż odsetki, mimo iż wynikają z umowy, nie są elementem ceny, lecz stanowią jedynie świadczenie uboczne.
2. Natomiast zgodnie z pismem Ministerstwa Finansów z dnia 17 czerwca 1996 r. kwota odsetek od udzielonego kredytu kupieckiego może podlegać odrębnemu opodatkowaniu jako świadczenie usługi finansowej zwolnionej od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT lub wydanego na podstawie art. 47 tej ustawy § 73 pkt 5a rozporządzenia ministra finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
3. Ponadto Ministerstwo Finansów w swoich pismach niejednokrotnie stwierdzało, iż ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przy formułowaniu zakresu pojęciowego towarów i usług oraz wyjątków w dziedzinie ulgowego opodatkowania lub zwolnień opiera się na klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Odroczenie terminu płatności nie zostało sklasyfikowane jako usługa, nie jest więc usługą ani towarem w rozumieniu przepisów o podatku VAT, a w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Proszę o wyjaśnienie prawnopodatkowej kwalifikacji odsetek należnych w sytuacji rozłożenia płatności na raty. Czy odsetki są częścią składową sprzedaży, czy świadczeniem ubocznym, czy też traktuje się je jako odsetki od kredytu kupieckiego podlegające odrębnemu opodatkowaniu? Jak traktować odroczenie terminu płatności, które nie zostało sklasyfikowane jako usługa czy towar w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej?
Z poważaniem
Poseł Józef Gruszka
Warszawa, dnia 21 czerwca 2001 r.