Szanowny Panie Premierze! Nie jest tajemnicą, że do nowych przepisów Kodeksu spółek handlowych nie
Szanowny Panie Premierze! Nie jest tajemnicą, że do nowych przepisów Kodeksu spółek handlowych nie zostały dostosowane przepisy podatkowe, w szczególności w zakresie podatku dochodowego. Diametralnie różne poglądy w niektórych sprawach powstających na styku kodeksu i ustaw podatkowych, wyrażane w piśmiennictwie, powodują, że w obawie przed odpowiedzialnością urzędy skarbowe także unikają zajmowania jednoznacznego stanowiska.
Z powyższych względów zwracam się do pana premiera z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi w zakresie skutków podatkowych w razie umorzenia akcji albo udziałów bez wynagrodzenia oraz podziału majątku między wspólników w razie likwidacji spółki kapitałowej.
Jak wynika z Kodeksu spółek handlowych możliwe jest umorzenie udziałów albo akcji bez wypłaty wynagrodzenia wspólnikowi czy akcjonariuszowi, którego udziały (akcje) są umarzane. I to zarówno z mocy statutu, jak i za zgodą wspólnika. Natomiast w myśl Kodeksu cywilnego nie ma przeszkód prawnych, aby w razie likwidacji spółki kapitałowej - po zaspokojeniu wszystkich wierzycieli - majątek pozostały w spółce był w formie rzeczowej rozdysponowany między uprawnione osoby.
Skorzystanie z powyższych procedur może być ekonomicznie jak najbardziej zasadne i niemające na celu obejścia prawa podatkowego (np. istotne pogorszenie sytuacji finansowej spółki). Rodzą się jednak obawy o negatywne skutki podatkowe, tym bardziej że skutki te mogą ujawnić się po paru latach.
Wobec takich zagrożeń uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy w podatku dochodowym umorzenie udziałów (akcji) bez wynagrodzenia:
a) stanowi przychód dla spółki, której udziały (akcje) są umarzane, a jeżeli tak, to z jakiego tytułu i jak należy ten przychód ustalać?
b) rodzi skutki u wspólnika (akcjonariusza)?
2. Czy wystąpią u wspólnika (akcjonariusza) albo w spółce skutki w podatku dochodowym, gdy wynagrodzenie za umarzane udziały (akcje) byłoby niższe od ich nominalnej albo księgowej wartości?
3. Czy w przypadku umorzenia udziałów albo akcji za wynagrodzeniem niższym od ceny ich nabycia różnica stanowi koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym?
4. Czy wydanie wspólnikom majątku likwidowanej spółki kapitałowej w formie rzeczowej rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług?
Z poważaniem
Poseł Romuald Ajchler
Warszawa, dnia 9 lipca 2001 r.