Szanowny Panie Premierze! Zwracam się do pana w sprawie, która dotyczy warunków rozwoju i
Szanowny Panie Premierze! Zwracam się do pana w sprawie, która dotyczy warunków rozwoju i działalności dyscypliny sportowej będącej równocześnie działalnością gospodarczą o nieznanym dotychczas w Polsce charakterze. Golf znany na świecie od stuleci rozpoczyna w Polsce tworzenie nowych struktur. Śmiało można powiedzieć, że istniejące obecnie kluby golfowe prowadzą działalność pionierską w warunkach prawno-finansowych, które nie przewidywały w swoich rozwiązaniach legislacyjnych specyficznych warunków wymaganych przez golf.
Jedną z podstawowych spraw, które warunkują rozwój działalności golfowej zarówno sportu, jak też działalności gospodarczej sprzyjającej aktywizacji ekonomicznej gmin o niskim stopniu industrializacji, jest urealnienie i dostosowanie do możliwości klubów golfowych opłat lokalnych, w tym przede wszystkim podatku od nieruchomości.
Ustawa z dnia 19 grudnia o zobowiązaniach podatkowych (DzU nr 27, poz. 11, z późn. zm.) odnosi się do dziedzin działalności gospodarczej znanych dotychczas w Polsce, charakteryzujących się jednolitym profilem produkcyjnym lub usługowym prowadzonym na małym obszarze terenu, który to teren przy okazji zostaje częstokroć zniszczony i zdewastowany ekologicznie. Całkowicie odmienny charakter mają inwestycje klubów golfowych, które cechuje:
- trwałe związanie obiektu z lokalizacją - przykładem niech będzie pole golfowe w Szczawnie, którego eksploatacji zaniechano w latach dwudziestych, a którego tereny do dnia dzisiejszego wyróżniają się spośród łąk;
- wykorzystanie pod budowę nieużytków, terenów nieprzydatnych do zabudowy przemysłowej z uwagi na niski stopień nasycenia infrastrukturą komunikacyjną i nośnikami energii oraz ukształtowanie powierzchni. Przykładowo klub golfowy w Rajszewie został zlokalizowany w miejscu wysypiska odpadów przemysłowych, kluby w Miedzyzdrojach i Postałowie - na terenie moreny dennej o ukształtowaniu terenu uniemożliwiającym jakiekolwiek inne wykorzystanie gospodarcze;
- zapotrzebowanie na stosunkowo duże obszary - szacuje się, że do budowy pełnowymiarowego pola golfowego niezbędne jest 80-100 ha powierzchni, mimo że obiekty golfowe zajmują tylko około 25-30% powierzchni ogólnej;
- długi okres inwestycyjny, który uwzględniać musi okres wzrostu i wegetacji trawy - liczony jest dla standardowych warunków, które musi spełniać murawa, oceniany na okres 5-8 lat od rozpoczęcia budowy;
- stała uprawa, pielęgnacja i ochrona zieleni i środowiska naturalnego;
- stały, wysoki koszt eksploatacji niezależny od częstotliwości gry na polu golfowym;
- sezonowość działalności, jako że warunki klimatyczne w Polsce umożliwiają grę w golfa w ciągu 6-7 miesięcy w roku;
- długi okres zwrotu nakładów inwestycyjnych - w polskich warunkach obecnie nie można nawet podać orientacyjnego okresu spłaty zobowiązań inwestycyjnych;
- połączenie typowej działalności gospodarczej ze sportową i rekreacyjną, których precyzyjne rozgraniczenie jest niemożliwe.
W Polsce obecnie istnieją cztery pełnowymiarowe pola golfowe, będące w różnych etapach inwestycyjnych, oraz dwa małe, typowo rekreacyjne pola. Poza tym podejmowane są inicjatywy budowy następnych klubów golfowych, które generalnie będą bazowały na doświadczeniach już istniejących ośrodków. Jednym z pierwszych, które z początkiem lat dziewięćdziesiątych podjęły decyzję o lokalizacji inwestycji klubu golfowego w Polsce, jest ˝Warsaw Golf International Ltd˝, z udziałem kapitału zagranicznego. Pozostałe kluby golfowe - ˝Amber Baltic Ltd˝, ˝Gdańsk Golf and Country Club SA˝ - zlokalizowane w Międzyzdrojach i Gdańsku również zostały zrealizowane przez spółki z udziałem kapitału zagranicznego. Jednym klubem wyłącznie z kapitałem polskim jest klub golfowy w Naterkach pod Olsztynem.
U podstaw podjętych decyzji o lokalizacji wszystkich inwestycji leżały w pierwszej kolejności perspektywiczne plany rozwoju gmin, zakładające stworzenie stabilnych, sprzyjających warunków aktywizacji działalności inwestycyjnej, a także później utrzymanie i uporządkowanie spraw własności gruntów, walory przyrodnicze i turystyczne regionów oraz bliskość aglomeracji miejskich. Warunki inwestycyjne tworzone przez gminy miały preferować wieloletnie inwestycje w zakresie czystych ekologicznie usług, w tym w szczególności z zakresu turystyki, sportu i rekreacji.
Analiza sytuacji podatkowej poszczególnych klubów dowodzi, że władze gminne w początkowym etapie decyzyjnym zachęcają inwestorów korzystnymi i w perspektywie stabilnymi warunkami podatkowymi opartymi na przesłane działalności rekreacyjnej, po czym, w przypadku rozwinięcia przez kluby działalności, zmieniają swoje podejście, motywując to formalnymi postanowieniami ustawy o opłatach lokalnych i niejasno sprecyzowanymi interpretacjami przeznaczenia rekreacyjnego terenów. Częstokroć kluby golfowe są jedynymi bądź największymi inwestycjami na terenie gminy, co wobec decydentów budżetowych władz lokalnych jest głównym powodem prób przeniesienia ciężaru finansowania gmin na tych inwestorów, którzy w odróżnieniu od innych nie są w stanie przetrwać bądź przenieść swojej działalności. Podatek od nieruchomości, który spółki są w stanie płacić w okresie najbliższych 8-10 lat, wynika z realnej oceny przyrostu dochodów w danym okresie. Stanowi to 15-20% kwot naliczonych przy zastosowaniu podstawowej stawki podatku od nieruchomości dla działalności gospodarczej. Przyjmując, jak wspomniano uprzednio, że powierzchnia terenu gry wynosi 25-35% całego obszaru, a także sezonowość prowadzonej działalności, okazuje się, że kluby są w stanie ponosić proporcjonalnie takie samo obciążenie jak podmioty gospodarcze, które mogą prowadzić działalność przez cały rok przy wykorzystaniu 90-100% obszaru dla swojej działalności. Porównując warunki podatkowe dla różnych dziedzin gospodarczych, można stwierdzić, że działalność golfowa stanowi formę pośrednią pomiędzy rolnictwem a usługami pozarolniczymi, zachowując sezonowość rolnictwa, ale przy znacznie mniejszym wykorzystaniu terenu do bezpośredniej działalności, mimo że gminy osiągają wielokrotnie wyższe wpływy z podatków z terenów zajmowanych przez kluby golfowe traktowane jako tereny rekreacyjne, z zastosowaniem stawki 10% wymiaru podstawowego dla działalności gospodarczej, niż wpływy z tytułu podatku rolnego z terenu całej gminy.
Tak określony podatek podlegający wpłacie przez spółki na realnym poziomie nie zagraża zdolności gospodarczej i istnieniu spółek, a co za tym idzie obiektów klubów golfowych, a w związku z tym stanowi realny, a nie iluzoryczny przychód, jaki uzyskują gminy z tytułu użytkowania przez spółki przedmiotowych nieruchomości przez okres wielu lat.
Przytaczane przez inwestorów powyższe argumenty wobec gmin pozostają bez odpowiedzi z uwagi na konieczność podjęcia przez władze lokalne decyzji o zaniechaniu poboru podatku od nieruchomości, obliczonego jak dla standardowej działalności gospodarczej w wysokości 80% teoretycznej należności, co jest skutecznie blokowane zarzutami o niegospodarność, bądź też podjęcia decyzji o stawce preferencyjnej dla terenów rekreacyjnych, co stoi w sprzeczności z ustawą wobec faktu prowadzenia działalności gospodarczej na tych terenach.
Do chwili obecnej można było traktować tę sprawę jako problem inwestorów, którzy rozpoczęli działalność inwestycyjną w oparciu o błędne przesłanki warunków podatkowych i ponoszą tego konsekwencje. Jednakże sprawa ta nabiera aspektu ogólnego wobec inicjatywy budowy następnych pól golfowych i rozwoju golfa w Polsce. Rzeczywiste warunki podatkowe na przykładzie istniejących obiektów powstrzymują potencjalnych inwestorów od podjęcia decyzji do czasu określenia jasnych i realnych do wypełnienia zobowiązań podatkowych, nie w chwili lokalizacji inwestycji, ale na okres wieloletni.
W tej sytuacji zapytuję, czy rozważa pan możliwości pilnego wydania stosownej decyzji, która zwalniałaby przedmiotowo działalność golfową z podatku od nieruchomości terenów klubu golfowego, w wymiarze przekraczającym wymiar określony dla gruntów pozostałych (art. 5.1 ust. 5b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. DzU nr 9, poz. 31, z późn. zm.), bądź też zastosowanie innego możliwego rozwiązania legislacyjnego.*)
Poseł Ryszard Ulicki
Koszalin, dnia 27 sierpnia 2001 r.