Szanowny Panie Premierze! Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów pismem z dnia 24 marca 2000
Szanowny Panie Premierze! Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów pismem z dnia 24 marca 2000 r. nr LK 85/833/00/IS poinformował regionalne izby obrachunkowe, iż nieruchomości związane z wykonywaniem działalności przez samodzielne zakłady opieki zdrowotnej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (DzU nr 9, poz. 31, z późn. zm.) i że wyłączenie samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej spod regulacji ustawy z dnia 23.12.1988 r. o działalności gospodarczej (DzU nr 41, poz. 324, ze zm.) nie wyklucza faktu wykonywania przez te jednostki czynności, które noszą znamiona prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec powyższego gminy zaczęły - pod koniec 2000 r. - naliczać podatek od nieruchomości znajdujących się we władaniu Zespołu Uzdrowisk Kłodzkich, stosując stawkę podatku właściwą dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Traktowanie lecznictwa uzdrowiskowego z jednej strony jako działalności gospodarczej, ze wszystkimi konsekwencjami fiskalnymi, tak jak podmiotów prowadzących działalność wytwórczą, handlową, usługową, a z drugiej strony brak możliwości rozliczenia podatku VAT (działalność w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej zwolniona z podatku VAT) zwiększa koszty prowadzenia tej działalności i przez to pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania podmiotów na konkurencyjnym rynku.
Wprowadzona z dniem 1.01.1999 r. reforma ubezpieczeń zdrowotnych spowodowała jedynie zmianę sposobu finansowania świadczeń zdrowotnych. Wcześniej koszty działalności sanatoryjnej były pokrywane z budżetu państwowego za pośrednictwem Ministerstwa Zdrowia, a po 1 stycznia 1999 r. są one finansowane ze składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wielkość środków przeznaczonych na świadczenia zdrowotne określa państwo, ustalając wysokość składki na ubezpieczenia zdrowotne. Kasy chorych dokonują właściwie poprzez kontrakty dystrybucji środków, których to ilość przyznało im państwo w budżecie centralnym. W związku z powyższym kasy chorych narzucają świadczeniodawcom niską stawkę wynagrodzenia, która nie zapewnia zwrotu kosztów. W konsekwencji podmiot prowadzący zakłady lecznictwa uzdrowiskowego ponosi straty finansowe w zakresie świadczeń zdrowotnych. Lecznictwo uzdrowiskowe pomimo podejmowanych programów restrukturyzacyjnych jest działalnością deficytową. Rezultatem opodatkowania nieruchomości przekazanych do niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej wg stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej jest niemożność wykonywania świadczeń na wymaganym poziomie, wstrzymanie remontów w sanatoriach i zmniejszenie zatrudnienia. Podmioty udzielające świadczeń z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego są zmuszone zawierać kontrakty na niekorzystnych dla siebie zasadach, gdyż nie ma innych odbiorców świadczeń sanatoryjno-szpitalnych. Kasy chorych są monopolistą na tym rynku (nie uruchomiono prywatnych kas chorych). Sytuacja ta jest skrupulatnie wykorzystywana przez regionalne kasy chorych, które stwarzają bardzo wysokie wymogi w zakresie standardu usług medycznych, natomiast obniżenie ich poziomu skutkuje zerwaniem kontraktu przez kasę.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego nie jest działalnością gospodarczą. Zespół Uzdrowisk Kłodzkich SA (podobnie jak inne jednoosobowe spółki skarbu państwa) został utworzony w celu realizowania zadań z zakresu sfery ochrony życia ludzkiego - konstytucyjnego obowiązku państwa. Udzielanie świadczeń zdrowotnych jest specyficznym rodzajem działalności społecznie użytecznej i z tego powodu nie można stosować wobec niej ogólnych reguł, w tym także fiskalnych, mających zastosowanie do innych podmiotów gospodarczych.
Szanowny panie premierze, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: Czy jest możliwa zmiana ustawy o podatkach i opłatach lokalnych polegająca na wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podmiotów prowadzących usługi w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego?
Poseł Czesław Pogoda
Kłodzko, dnia 11 marca 2002 r.