Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpretacją Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2005
Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpretacją Ministra Finansów z dnia 29 kwietnia 2005 r. (PP3-812-130/2005/AK/864), która odbiła się szerokim echem w prasie (m.in. artykuły zamieszczone na żółtych stronach ˝Rzeczpospolitej˝ w dniach 12 kwietnia oraz 9 i 12 maja 2005 r.) i spowodowała liczne wątpliwości zgłaszane przez zainteresowane podmioty, jak również wejściem w życie od dnia 1 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 797) oraz obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. nowym rozporządzeniem z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawienia faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798) uprzejmie proszę Panów Ministrów o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego ww. rozporządzenia opublikowano dopiero w Dz. U. Nr 95 z 31 maja 2005 r. bez wymaganego prawem okresu vacatio legis (1 czerwca przepisy te były dostępne tylko w Internecie)?
2. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku usług świadczonych przez osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne świadczące usługi jako biegli sądowi i tłumacze przysięgli na rzecz Policji i innych organów dochodzeniowych (w rozporządzeniu nie uwzględniono faktu, iż prokurator nie jest jedynym organem prowadzącym dochodzenie w sprawach karnych i karnych skarbowych)?
3. Czy i na jakich zasadach opodatkowaniu VAT podlegają usługi biegłych sądowych/tłumaczy/pełnomocników z urzędu świadczone między 1 maja 2004 r. a 31 maja 2005 r., jak również przed 1 maja 2004 r., jeżeli:
4. usługę wykonano przed 1 maja 2004 r., lecz zapłaty dokonano po tej dacie, np. w maju 2004 r. bądź w czerwcu 2005 r. ewentualnie
5. usługę wykonano między 1 maja 2004 r. a 31 maja 2005 r., a zapłaty dokonano po 31 maja 2005 r.?
6. Czy w świetle powyższego właściwa jest (od 1 maja 2004 r.) praktyka wydziałów finansowych sądów/prokuratur/komend policji polegająca na pobieraniu zaliczek na podatek dochodowy od ww. należności na zasadach obowiązujących dla działalności wykonywanej osobiście oraz jakie ewentualnie zmiany w tym zakresie nastąpią po 1 czerwca 2005 r.?
7. Czy Minister Finansów planuje wydanie rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku VAT (albo zwolnienia z podatku) od usług biegłych, tłumaczy oraz pełnomocników z urzędu wykonanych np. przed 1 maja 2004 r. (ew. także przed 1 czerwca 2005 r.), za które należność uiszczono po tej dacie, bądź inne działania mające na celu pomoc zainteresowanym w wyjściu z zaistniałej skomplikowanej sytuacji?
8. W jaki sposób obliczyć równowartość kwoty, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, w sytuacji gdy biegli nie dysponują dokumentami umożliwiającymi im odróżnienie kwot wypłaconych im przed 1 maja 2004 r. od pozostałych wypłat za 2004 r.?
9. Czy i ew. na jakich zasadach podlegają opodatkowaniu VAT i podatkiem dochodowym przyznane biegłym zgodnie z odrębnymi przepisami kwoty z tytułu zwrotu kosztów (noclegi, diety, przejazdy, podróże, koszty zużytych materiałów), gdyż obecnie sądy wypłacając biegłym wynagrodzenia traktują ww. kwoty jako opodatkowane składniki wynagrodzenia?
10. Czy Ministrowie nie widzą konieczności odrębnego uregulowania zasad wystawiania faktur/faktur korygujących przez biegłych poprzez np. wystawianie jednej faktury za czynności wykonane w miesiącu na rzecz danego sądu (zamiast jak obecnie wystawiania rachunku za opinię w każdej sprawie), odmiennego określenia usługi (świadczone na rzecz sądu - opinia w sprawie.... 1 szt., albo rachunek według stawki godzinowej za każdą czynność w danej sprawie, zob. pytanie 19), cena jednostkowa (czy cena wynikająca z obecnych przepisów o wynagrodzeniu biegłych jest ceną netto czy też brutto? zob. pyt. 10,11), liczby egzemplarzy faktury (§ 21 rozporządzenia w sprawie (...) faktur)? Może warto wprowadzić zasadę, że to sądy wystawiają faktury biegłym (zgodnie z §. 10 rozporządzenia)?
11. Czy i na jakich zasadach biegli mogą skorzystać z opodatkowania ˝podatkiem liniowym˝ z art. 30c ustawy o PIT (podobnie jak miało to miejsce do 31.12.2003 r. w odniesieniu do tzw. drobnych zleceń z dawnego art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT)?
12. Czy Minister Sprawiedliwości planuje zmiany rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 46 poz. 254 ze zm.) oraz rozporządzeń w sprawie opłat za czynności adwokackie i radcowskie, uwzględniające objęcie ww. usług podatkiem od towarów i usług od 1 maja 2004 r., czy też chce skutkami wprowadzenia podatku VAT obciążyć w całości usługodawców wymiaru sprawiedliwości?
13. Czy Ministrowie uwzględnili fakt, że przepisy dotyczące wynagrodzeń biegłych sądowych (Dekret z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym - Dz. U. Nr 49 poz. 445) pochodzą z czasów, gdy nikt jeszcze nie myślał o wprowadzeniu podatku VAT?
14. Czy Minister Finansów jest świadomy tego, że jego interpretacja (zob. pytanie 3) może spowodować, iż licząca kilkadziesiąt tysięcy osób grupa biegłych/tłumaczy/pełnomocników z urzędu, którzy dowiedzieli się, że od 1 maja 2004 r. są przedsiębiorcami, pozostaje od tego czasu w stanie zaległości podatkowej wobec budżetu państwa (oraz wobec ZUS i NFZ) z wszelkimi, również karnymi skarbowymi konsekwencjami tego faktu?
15. Czy i ew. jak ma wyglądać złożenie korekt zeznań rocznych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oraz deklaracji na podatek od towarów i usług od maja 2004 r. przez biegłych, którzy nigdy nie byli podatnikami VAT, a często także przedsiębiorcami (np. lekarze), a jak się teraz okazało od ponad roku są zobowiązani do prowadzenia ewidencji dla potrzeb tego podatku VAT oraz rozliczania go, a ponadto do rozliczania się z podatku dochodowego od osób fizycznych bez pośrednictwa płatnika (sądu/prokuratury/policji), a co za tym idzie powinni otrzymywać należności w kwotach brutto, a nie jak obecnie, po potrąceniu zaliczek na podatek dochodowy?
16. Czy wydziały finansowe sądów powinny w związku z powyższym dokonać korekty przesłanych biegłym informacji o wysokości osiągniętych dochodów w 2004 r.?
17. Jak pogodzić sytuację, że biegły sądowy jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych jest traktowany jako osobiście wykonujący działalność, ze skutkami wynikającymi z art. 41 ust. 1 ustawy o z 26 listopada 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), podczas gdy należałoby zastosować w tym przypadku art. 44 ust. 1a pkt 3 tej ustawy?
18. Dlaczego biegły sądowy jest dla celów opodatkowania VAT traktowany jako podmiot samodzielny, skoro jest ustanawiany na kadencję, działa przy sądzie okręgowym i jest podporządkowany prezesowi sądu okręgowego, który może odwołać biegłego z funkcji w każdym czasie i bez szczególnych formalności? Czy w związku z tym planowane jest uregulowanie statusu prawnego biegłych sądowych w sposób zbliżony do obecnie obowiązujących przepisów o tłumaczach przysięgłych?
19. Czy wchodząca w życie z dniem 1 czerwca 2005 r. nowelizacja art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 90, poz. 756) wpływa na zmianę stanowiska Ministra w sprawie opisanej wyżej (pyt. 1) np. poprzez przyjęcie, że dopiero z dniem 1 czerwca br. podlegają opodatkowaniu VAT czynności wykonywane na rzecz sądu przez biegłych, tłumaczy oraz pełnomocników z urzędu?
20. Dlaczego nie zostało upublicznione pismo Ministra w sprawie zasad opodatkowania VAT usług świadczonych przez biegłych, datowane 11 lutego 2005 r. (PP3-812-917/2004/AK/3045), zawierające stanowisko analogiczne z obecnie prezentowanym, a kolejne pismo w tej sprawie zostaje opublikowane dopiero teraz, z ponad dwumiesięcznym opóźnieniem?
21. Czy planowana jest zmiana § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 46 poz. 254 ze zm.) w części tzw. karty pracy biegłego, gdyż karta ta jest w obecnym stanie prawnym zbędna, skoro zawarte w niej dane (o liczbie godzin pracy) mogą znaleźć się na fakturze/rachunku wystawionym przez biegłego?
22. Czy Minister Sprawiedliwości wie, że obecne zasady wynagrodzenia biegłych na tyle nie przystają do realiów gospodarczych (niskie stawki godzinowe, niskie kwotowe określone widełkowo dla biegłych lekarzy), co powoduje, iż powszechną praktyką jest ustalanie wynagrodzeń biegłych na podstawie liczby godzin pracy?
Z wyrazami szacunku i poważania
Poseł Teresa Piotrowska
Warszawa, dnia 3 czerwca 2005 r.