Szanowny Panie Ministrze! Zgłaszają się do mnie przedsiębiorcy, którzy skarżą się, że nadal, wbrew
Szanowny Panie Ministrze! Zgłaszają się do mnie przedsiębiorcy, którzy skarżą się, że nadal, wbrew przepisom, ich firmy nęka kilka kontroli naraz. W przypadku gdy w grę wchodzi interes finansowy Wspólnoty, nie mogą nic na to poradzić.
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, do której odwołują się przedsiębiorcy, zabrania prowadzenia więcej niż jednej kontroli w tym samym czasie. Ogranicza też ich trwanie - do 4 tygodni w małych i średnich firmach lub do 8 tygodni w dużych. Regulujące tę kwestię art. 82 i 83 zawierają jednak kilka wyjątków. Jeden z nich stanowi, że jeżeli kontrola wiąże się z wykonywaniem obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego, m.in. o ochronie interesów finansowych UE, ograniczenia co do liczby i czasu trwania kontroli nie obowiązują.
Często bywa tak, ze interes przedsiębiorcy jest na drugim planie. Problem dotyczy przedsiębiorców zajmujących się, przynajmniej częściowo, obrotem z państwami członkowskimi UE, ale także z tzw. państwami trzecimi. Tylko tych pierwszych jest ok. 150 tys. (choć dane te stale się zmieniają). Jeśli są oni zobowiązani odprowadzić do budżetu cło czy podatek, których część Polska przekazuje do budżetu unijnego, muszą liczyć się z tym, że jednocześnie pojawi się u nich kilka kontrolerów.
Jedni będą reprezentować urząd skarbowy czy urząd kontroli skarbowej, inni organy celne. Wszyscy mogą przeglądać te same dokumenty, przesłuchiwać tych samych świadków. Uskarżanie się nic nie da. Ochrona interesów finansowych Wspólnoty ma bowiem prymat nad interesem konkretnego przedsiębiorcy. Według pisma Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej z 18 kwietnia br. (nr TN/4194/DP/2005/gg) podstawą tego jest traktat o Unii Europejskiej oraz rozporządzenie Rady z 18 grudnia 1995 r. regulujące zasady kontroli środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości przy przestrzeganiu prawa wspólnotowego. Mogą one polegać na działaniu lub zaniechaniu, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie UE. Składają się nań: cła, wpływy z VAT, składki cukrowe, wpłaty członkowskie. Art. 2 rozporządzenia stanowi, że ˝kontrole i kary wprowadza się w takim zakresie, w jakim jest to konieczne dla zapewnienia właściwego stosowania prawa wspólnotowego˝. Takie sformułowanie daje urzędnikom ogromną swobodę w decydowaniu o zakresie i czasie trwania kontroli.
Jednak nie tylko powiązanie z budżetem unijnym dubluje oraz przedłuża kontrole. Po upływie terminów wskazanych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej kontrolujący opuszczają firmę, ale czynności kontynuują, tyle że w urzędzie skarbowym. Mogą gromadzić dokumenty, przesłuchiwać świadków i strony, zbierać opinie biegłych itd. Przedsiębiorcy często uważają, że w tym czasie nie ma prawa pojawić się u nich inny kontroler. Nie mają jednak racji. W myśl Ordynacji podatkowej kontrola nie kończy się wydaniem decyzji, ale doręczeniem protokołu, czyli opuszczeniem firmy. Postępowanie toczy się dalej i nie jest już objęte ograniczeniami wynikającymi z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Często jednak skarżący się na wydłużanie kontroli mają rację. Według Ministerstwa Finansów, aż 25% kontroli jest dłuższa, niż powinna. Jeśli jest wina kontrolujących, to wynika ona najczęściej z braku przygotowania do kontroli. Często urzędnicy szukają dowodów na ślepo. A przecież zawsze powinni wiedzieć, jakich dowodów potrzebują, który świadek może wnieść do sprawy coś nowego, po to aby nie przedłużać kontroli.
Jak pokazują powyższe przypadki, przedsiębiorcom utrudnia się prowadzenie działalności. A to wszystko odbija się na wynikach i na ogólnej atmosferze działalności gospodarczej.
Panie Ministrze! W związku z powyższym problemem chciałbym uzyskać informację na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo podejmie działania na rzecz zniesienia utrudnień związanych z przeprowadzeniem opisanych powyżej kontroli w firmach prowadzących obrót z państwami członkowskimi Unii Europejskiej?
2. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić nowe uregulowania prawne na rzecz poprawy prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców współpracujących z krajami unijnymi?
3. Jakie jest stanowisko Ministerstwa w powyższej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Poseł Józef Cepil
Kielce, dnia 3 czerwca 2005 r.