Programy operacyjne wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2005 r. w sprawie
Programy operacyjne wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2005 r. w sprawie zakresu zadań objętych mecenatem państwa wykonywanych przez samorządowe instytucje filmowe i instytucje kultury oraz udzielania dotacji na te zadania tworzą szansę na realizację wielu zadań związanych z kulturą, jednak powiat nowotarski nie ma realnej możliwości uzyskania dofinansowania ze wskazanych programów, ponieważ nie może zapewnić jakiegokolwiek wkładu własnego. W chwili obecnej rozpatrywana jest możliwość ograniczenia działalności lub czasowego zamknięcia instytucji kultury. Jeżeli muzea prowadzą działalność w sytuacji, gdy nie ma zagwarantowanej możliwości pokrycia kosztów wynagrodzeń czy podstawowych zobowiązań związanych z codzienną działalnością, ich celem staje się zabezpieczenie zbiorów muzealnych. W takiej sytuacji programy i zadania przedstawione w znowelizowanym rozporządzeniu Rady Ministrów są poza zasięgiem możliwości finansowych powiatowych jednostek kultury. Za przykład przedstawię sytuację w jednostkach kulturalnych w powiecie nowotarskim.
Na terenie ww. powiatu funkcjonują podmioty kultury o znaczeniu regionalnym: Muzeum imienia Władysława Orkana w Rabce Zdroju, Muzeum Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej na Orawie, Teatr Lalek ˝Rabcio˝ w Rabce Zdroju. Każda z tych jednostek kultury prowadzi dynamiczną działalność przy wciąż niedostatecznych środkach finansowych. Powiat nowotarski jest organizatorem dla wymienionych podmiotów kultury, które zostały przejęte przez starostwo powiatowe od 1 stycznia 1999 r.
Porównawczo w roku 2003 ministerstwo przekazało na bieżące utrzymanie jednostek dotację w wysokości 740 tys. zł, w roku 2004 - 679 tys. zł, wobec tego jednostki kultury otrzymały odpowiednio mniej. W bieżącym roku nastąpiło drastyczne obniżenie dotacji ministerialnej o 80% - z kwoty 679 tys. zł do 130 tys. zł. W połączeniu z powiększającym się deficytem budżetowym powiatu powoduje to, że instytucje kultury nie otrzymają w tym roku wystarczającej ilości środków finansowych na bieżącą działalność. W związku z otrzymaną informacją dotyczącą przyznania dofinansowania samorządowym instytucjom kultury powiatu nowotarskiego w łącznej kwocie 130 tys. zł z przykrością stwierdzam, że wspomniana kwota to po prostu jałmużna. Na przykład muzeum etnograficzne na otwartym powietrzu w Zubrzycy Górnej na Orawie w bieżącym roku zamiast 430 tys. zł otrzymało dotację w wysokości 50 tys. zł. Nadmienię, że na bieżącą działalność potrzeba minimum 600 tys. zł na rok. Natychmiast dokonano drastycznych cięć, to jest zmniejszenia zatrudnienia do 3 etatu dla każdego pracownika.
Nadmienię, że ogromny dorobek kultury Podhala powstał przede wszystkim dzięki umiłowaniu tradycji, zwyczajów ludowych, rozwijaniu talentów artystycznych przez społeczne zaangażowanie twórców.
Przytoczone powyżej rozporządzenie i jego skutki dla placówek kultury w terenie budzą uzasadniony niepokój o dalsze ich funkcjonowanie.
W związku z tym nasuwa się pytanie: Czy placówki kulturalne o znaczeniu regionalnym skazane są na likwidację?
Poseł Zofia Krasicka-Domka
Warszawa, dnia 8 lipca 2005 r.