W 2002 r. przypada termin kolejnego, IV Festiwalu Kultury Polskiej na Ukrainie. Odbywa się
W 2002 r. przypada termin kolejnego, IV Festiwalu Kultury Polskiej na Ukrainie. Odbywa się on co dwa lata (1996 r., 1998 r., 2000 r.) głównie we Lwowie, a jego głównym organizatorem była dotąd Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie oraz Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej. Koordynatorem ze strony Rzeczypospolitej Polskiej były kolejno: Wydział Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Przemyślu (1996 r. i 1998 r. oraz Centrum Kulturalne w Przemyślu, instytucja kultury od 1999 r., podległa samorządowi woj. podkarpackiego. Festiwal otrzymywał rokrocznie patronat ministrów kultury Polski i Ukrainy. Festiwal ten jest, a przynajmniej był, największym wydarzeniem kulturalnym na Ukrainie, gdzie swój dorobek mogą prezentować środowiska polskie, a jednocześnie mieszkańcy Ukrainy mogą poznawać wybitne dokonania kultury polskiej.
Jednocześnie w latach nieparzystych (1995, 1997, 1999, 2001) odbywał się w Polsce Festiwal Kultury Ukraińskiej. Miała tutaj miejsce szczególna zasada wzajemności w finansowaniu obu festiwali: W Polsce - w znacznej większości finansowany był przez stronę polską, a na Ukrainie - przez stronę ukraińską. Zasada ta wynikała z dwustronnych umów, określających m.in. zobowiązania obu państw do roztaczania opieki nad mniejszościami narodowymi.
Na Ukrainie organizatorom festiwalu polskiego do tej pory udało się przeprowadzić to wielkie wydarzenie kulturalne pomimo ogromnych trudności, szczególnie w 2000 r. Polegały one m.in. na braku uzgodnień i niepodpisaniu stosownych protokołów na poziomie resortów kultury obu państw, zawierających m.in. ustalenia dotyczące finansowania festiwalu.
Ostatnio otrzymałem informację, iż minister kultury (Departament Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej) podjął decyzję, że organizacją tegorocznej edycji Festiwalu Kultury Polskiej na Ukrainie będzie zajmować się prezes Fundacji ˝Pro Musica Viva˝ pan Roman Rewakowicz. Przedstawił on jednocześnie nowy projekt programu i o innej nazwie: ˝Dni Kultury Polskiej na Ukrainie˝ Wynika z niego, że doświadczenie dotychczasowych organizatorów i przygotowany przez nich projekt programu IV festiwalu nie zostały wzięte pod uwagę. Więcej, z informacji od środowisk polskich na Ukrainie wynika, że są one pomijane w pracach przygotowawczych prowadzonych obecnie, jak się wydaje, pod patronatem Ministerstwa Kultury. Niepokoi to tym bardziej, że przedłożony przez fundację program zmienia zasadniczo koncepcję festiwalu. Dotychczasowa jego formuła zakładała głównie prezentację kultury polskiej organizowanej i tworzonej na Ukrainie. Natomiast nowa proponuje znakomite, ale sprowadzane z Polski dzieła. Oznacza to odsunięcie środowisk polskich na Ukrainie od bezpośredniego udziału w prezentacjach twórców, a tym samym osłabienie pomocy w ich rozwoju. Wskazuje jednocześnie na niekonsekwencję obozu rządowego i jego parlamentarnego zaplecza, w tym samym czasie Senat Rzeczypospolitej Polskiej podejmuje bowiem działania zmierzające do większego wsparcia Polonii i Polaków za granicą.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy rzeczywiście minister kultury zamierza objąć swym patronatem IV Festiwal Kultury Polskiej na Ukrainie?
2. Jeżeli tak, to jaki charakter ma mieć ów patronat?
3. Jakie przyczyny kryją się za wyborem Fundacji ˝Pro Musica Viva˝ na reprezentanta Ministerstwa Kultury w przygotowaniach do IV Festiwalu Kultury Polskiej na Ukrainie?
4. Dlaczego zamierza się zmienić tradycyjną nazwę Festiwal Kultury Polskiej na dni kultury, które mają dużo mniejszą rangę?
5. Czy określono zakres udziału organizacyjnego i finansowego organizatorów poprzednich festiwali i ich współpartnerów, ministerstw kultury obu państw i przedstawicielstw dyplomatycznych RP na Ukrainie?
6. Czy analizowano program i zasady organizowania poprzednich festiwali?
7. Dlaczego pominięto przygotowywany od kilkunastu miesięcy program i dorobek dotychczasowych organizatorów festiwalu?
8. Jaki - w obecnej edycji festiwalu - ma być udział polskiej mniejszości narodowej na Ukrainie?
9. Czy ministrowie kultury Polski i Ukrainy podpisali protokół odnośnie do przeprowadzenia tak wielkiego przedsięwzięcia kulturalnego i jaka jest jego treść (sprawa finansowania, strona organizacyjna, etc.)?
10. Czy została powołana rada programowa festiwalu?
11. Dlaczego ministerstwo nie omawiało sprawy festiwalu ze środowiskami polskimi na Ukrainie, a przede wszystkim z prezesem Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie panią Emilią Chmielową?
12. Czy zasadne jest organizowanie festiwalu tegorocznego w czterech miastach Ukrainy (Lwów, Kijów, Charków, Odessa), co musi spowodować znaczący wzrost kosztów?
13. Dlaczego występy zespołów polskich z Ukrainy ograniczone są tylko do jednego koncertu we Lwowie - jak wynika z projektu programu przedstawionego przez przedstawiciela Ministerstwa Kultury? Dlaczego tym samym uniemożliwia się im publiczne występowanie?
14. Dlaczego projekt programu festiwalu jest ograniczony wyłącznie do jednego gatunku muzyki (poważnej), plakatu i filmów? Dlaczego nie ma większej różnorodności, choćby prezentacji wydawnictw, literatury i teatru z Polski?
Poseł Marek Kuchciński
Warszawa, dnia 6 maja 2002 r.