Komitet Integracji Europejskiej w połowie kwietnia bieżącego roku opublikował raport w sprawie zdolności polskiej
Komitet Integracji Europejskiej w połowie kwietnia bieżącego roku opublikował raport w sprawie zdolności polskiej administracji do funkcjonowania w związku z akcesją naszego kraju do Unii Europejskiej. Ze wstępnych szacunków zawartych w tym raporcie wynika, że zatrudnienie w sektorze administracyjnym zarówno w instytucjach rządowych, jak i innych podczas procesu dostosowania polskiej administracji do wymagań Unii Europejskiej powinno wzrosnąć o 15-20%. Działania rządu w sprawie wzrostu zatrudnienia w administracji mają o tyle istotne znaczenie, że staną się one podstawą ocen Komisji Europejskiej, która na ich podstawie będzie jesienią tego roku analizować naszą gotowość przystąpienia do Unii pod kątem zdolności instytucjonalnej i administracyjnej. Dlatego więc pożądane są szybkie i zdecydowane działania w tym zakresie, a już co najmniej precyzyjne określenie strategii związanej z tą tematyką.
Obecnie zatrudnienie w różnych instytucjach administracyjnych zarówno centralnych, jak i terenowych wynosi ok. 100 000 osób. Jak łatwo policzyć, konieczne będzie dodatkowe zatrudnienie 15-20 tys. pracowników. Pani minister ds. europejskich Danuta Hübner w wypowiedziach dla mediów twierdzi, że część tych braków personalnych da się zlikwidować przy pomocy przesunięć kadrowych pomiędzy poszczególnymi instytucjami rządowymi. Należy jednak pamiętać, że przy obecnej skrajnie ciężkiej sytuacji na rynku pracy wiele osób mających wykształcenie administracyjne, prawnicze lub ekonomiczne nie może znaleźć żadnego zatrudnienia, nie mówiąc już o pracy zgodnej ze swoimi kwalifikacjami. Dotyczy to zarówno młodych absolwentów wyższych uczelni, jak i doświadczonych pracowników z długoletnim stażem w administracji. Dla tych osób zwiększenie liczby etatów w związku z procesem integracji europejskiej może być życiową szansą i pierwszą wymierną korzyścią wynikającą z akcesji Polski do struktur europejskich.
Z problemem tym wiąże się następna kwestia. Dotyczy ona finansowania nowych etatów urzędniczych. Pani minister Danuta Hübner mówi o wykorzystaniu rezerwy etatowej określonej w ustawie budżetowej na 2002 r. Pozwoli to jednak na utworzenie tylko ok. 300 etatów. Problematyczne jest, czy budżet państwa w obliczu obecnych trudności finansowych udźwignąłby ciężar powiększenia kadr urzędniczych o kilkanaście tysięcy osób. Naszym zdaniem społeczeństwu polskiemu należy się informacja, czy i w jakim stopniu będą wykorzystane środki unijne w finansowaniu aparatu urzędniczego wykonującego zadania wynikające ze współpracy z Unią Europejską. Tylko w takiej sytuacji istnieje realna możliwość zrealizowania zamierzeń rządu.
Dostrzec też należy inną stronę zagadnienia. Zatrudnienie tak dużej ilości nowych urzędników zarówno w administracji rządowej, jak i samorządowej, którzy mają mieć realny wpływ z racji pełnionych funkcji na sposób wykorzystania środków pomocowych z funduszy UE, musi przebiegać w atmosferze uczciwości i rzetelności. Ważne jest to zarówno z punktu widzenia opinii publicznej, jak i opinii naszych europejskich partnerów o Polsce. Ocena kwalifikacji nowych urzędników musi być przeprowadzona według obiektywnych kryteriów. Ich osobista uczciwość i bezstronność nie może budzić wątpliwości, a ich profesjonalizm i apolityczność powinny być bez zarzutu. Jak powszechnie wiadomo, nasze dotychczasowe regulacje prawne, jak np. ustawa o służbie cywilnej, nie zawsze potrafiły zagwarantować poszanowanie tych zasad.
W związku z powyższymi informacjami uprzejmie prosimy pana premiera o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki jest harmonogram prac rządu w zakresie zmian dotyczących zdolności funkcjonowania administracji w realiach Unii Europejskiej i rekrutacji nowych kadr urzędniczych? Czy rząd planuje skoordynować te reformy z planami jesiennych prac Komisji Europejskiej?
2. W jaki sposób rząd zamierza sfinansować koszty związane ze zwiększeniem kadr administracyjnych? Czy możliwy i planowany jest udział w tych wydatkach funduszy Unii Europejskiej?
3. Czy rząd planuje zmienić zasady ustawowe dotyczące rekrutacji urzędników, których obowiązki związane będą ze współpracą w ramach Unii Europejskiej?
4. Czy ustawodawstwo Unii Europejskiej zawiera w tym zakresie odpowiednie regulacje i czy możliwe jest ich zastosowanie w polskim systemie prawnym?
5. Czy wobec zatrudnianych osób stosowane będą wymogi wynikające z ustawy o służbie cywilnej?
Posłowie Krzysztof Jurgiel
i Przemysław Gosiewski
Warszawa, dnia 24 maja 2002 r.