Szanowny Panie Ministrze! W dniu 3 grudnia 2001 r. zostało wydane przez pana rozporządzenie
Szanowny Panie Ministrze! W dniu 3 grudnia 2001 r. zostało wydane przez pana rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem ust. 1 § 6 tego rozporządzenia ˝świadczenia wypłaca się z dołu, za okresy miesięczne, w terminach ustalonych przez powiatowy urząd pracy, nie później niż w ciągu 7 dni od daty upływu okresu, za który świadczenie jest wypłacane (...)˝.
Ponadto z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych wynika również obowiązek wypłaty tych świadczeń za dany miesiąc kalendarzowy najpóźniej do 15 dnia każdego miesiąca.
W celu zrealizowania obowiązków wynikających z tych aktów prawnych powiatowe urzędy pracy dokonały zmian w systemie obsługi interesantów. Niestety - pomimo wielu wysiłków - powiatowe urzędy pracy nie zawsze są w stanie sprostać tym wymogom. Wynika to z kilku przyczyn. Pierwszą przyczyną jest nieterminowe otrzymywanie środków na wypłatę świadczeń. Duża część urzędów pracy na terenie woj. lubelskiego już od ubiegłego roku nie otrzymywała na czas środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń. Powodowało to konieczność ich wypłaty z kredytu bankowego, co zwiększało długi urzędów pracy. Do chwili obecnej środki te nie wpływają na czas. W związku z tym kierownicy niektórych urzędów pracy zostali zmuszeni do podjęcia decyzji o rozłożeniu wypłat świadczeń na cały miesiąc. Jest to niezgodne z obowiązującymi przepisami, jednak pozwala na utrzymanie ciągłości wypłacania świadczeń. Kłopoty te są tym większe, że duża część powiatowych urzędów pracy ma duże zaległości wobec pracodawców z tytułu zawartych umów o tworzenie miejsc pracy. Na przykład Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Lubelskim - według stanu na dzień 23 kwietnia 2002 r. - winien jest pracodawcom 198 000 zł (w tym z tytułu refundacji kosztów kształcenia pracowników młodocianych odbywających praktyczną naukę zawodu - 162 000 zł oraz z tytułu zawartych umów na tworzenie miejsc pracy - 36 000 zł). Zaleganie z płatnościami powoduje kłopoty płatnicze u pracodawców współpracujących z urzędem i zniechęca ich do dalszej współpracy. Ponadto absolwenci gimnazjów zainteresowani kontynuowaniem nauki w ramach umowy o pracę sygnalizują o coraz większych kłopotach ze znalezieniem dla siebie miejsca nauki zawodu.
Inną przyczyną problemów z wywiązaniem się z obowiązku wypłacania świadczeń jest fakt, że duża część urzędów pracy pracuje w systemie informatycznym PULS, realizując obsługę bezrobotnych uprawnionych do świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz bezrobotnych bez prawa do zasiłku w układzie gminnym, i wypłaca zasiłki za miesiące kalendarzowe. W momencie wdrażania tego systemu listy wypłat tworzone były również w układzie gminnym. Pozwalało to bezrobotnym (szczególnie tym bez prawa do zasiłku) zmniejszyć koszty dojazdu do urzędu w celu potwierdzenia gotowości do pracy. Wprowadzona we wspomnianym wcześniej rozporządzeniu zasada, że świadczenia powinny być wypłacane najpóźniej w terminie jednego miesiąca i 7 dni od dnia nabycia prawa do zasiłku, jest trudna do wdrożenia, gdyż wymaga zmiany całego systemu obsługi bezrobotnych oraz tworzenia nowych list wypłat. Zmiana systemu informatycznego pociąga za sobą dosyć poważne koszty. Ponadto - niedostateczna liczba pracowników bezpośrednio obsługujących bezrobotnych.
Wprowadzenie zmiany terminów wypłacania świadczeń jest dokuczliwe także dla samych bezrobotnych.
Mając na uwadze powyższe fakty, proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie argumenty przemawiały za przyjęciem zasady, że świadczenia powinny być wypłacane najpóźniej w terminie jednego miesiąca i 7 dni od dnia nabycia prawa do zasiłku?
2. Czy wydając to rozporządzenie, wziął pan pod uwagę fakt, że duża część urzędów pracy posiada systemy informatyczne nieprzystosowane do takiego sposobu wypłacania świadczeń i nie dysponuje funduszami na ich zmianę?
3. Powiatowe urzędy pracy postulują dokonanie zmiany w przepisach umożliwiającej im wypłacanie świadczeń w ciągu całego miesiąca kalendarzowego (wpłynęłoby to na poprawę płynności finansowej). Jakie jest pańskie stanowisko wobec takiego postulatu?
4. Alternatywą do powyższej propozycji jest taka zmiana, która pozwalałaby urzędom pracy na ustalanie terminu wypłaty świadczeń określonych w ustawie do 15 każdego miesiąca. Rozwiązanie to pozwoliłoby na zachowanie dotychczasowego systemu obsługi bezrobotnych oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów. Jakie jest pańskie stanowisko wobec tej propozycji?
5. Jakie kroki zamierza pan przedsięwziąć dla zapewnienia terminowości przekazywania środków niezbędnych na wypłatę świadczeń?
6. Kiedy doprowadzi pan do sytuacji, że powiatowe urzędy pracy będą na czas otrzymywać te środki i nie będą zmuszone do zaciągania kredytów w bankach komercyjnych, chcąc zapewnić ciągłość wypłacania świadczeń?
7. Z jakich funduszy i kiedy zostaną spłacone (wraz z odsetkami) kredyty zaciągane przez powiatowe urzędy pracy na terminową wypłatę świadczeń?
8. Kiedy zostaną uregulowane zaległości w przekazywaniu powiatowym urzędom pracy środków przeznaczonych na finansowanie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Łączę wyrazy szacunku
Poseł Zbigniew Janowski
Warszawa, dnia 6 czerwca 2002 r.