W dniach od 23 do 26 kwietnia 2002 r. świętokrzyski kurator oświaty wręczał wypowiedzenia
W dniach od 23 do 26 kwietnia 2002 r. świętokrzyski kurator oświaty wręczał wypowiedzenia przygotowane dla 40 osób będących pracownikami Kuratorium Oświaty w Kielcach, tj. zespolonej administracji rządowej woj. świętokrzyskiego. Wszystkie te osoby w świetle ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej są członkami korpusu służby cywilnej, jednocześnie zgodnie z art. 137 tej ustawy stosuje się do nich do dnia 31 grudnia 2003 r. przepisy art. 10 i art. 13-16 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych. Przepisy cytowanych ustaw stanowią o wzmożonej trwałości zatrudnienia tej grupy pracowników.
Z ogólnej liczby 40 wypowiedzeń 38 dotyczy urzędników mianowanych, w tym 30 wizytatorów i 6 inspektorów, zatrudnionych w 6 oddziałach zamiejscowych Wydziału Szkolnictwa Podstawowego, Gimnazjów i Wychowania Przedszkolnego, usytuowanych w miastach powiatowych województwa, oraz 4 (wszystkich) dyrektorów wydziałów. Wypowiedzenia dla pracowników oddziałów zamiejscowych podpisał świętokrzyski kurator oświaty w dniu 19 kwietnia, dla dyrektorów - w dniu 25 kwietnia br. Jako przyczynę wypowiedzenia podano: likwidację oddziałów, zmianę organizacji pracy kuratorium i brak możliwości zaproponowania innego stanowiska. Nowy regulaminu organizacyjny wprowadzający zmiany struktury kuratorium został zatwierdzony przez wojewodę świętokrzyskiego 30 kwietnie br., tj. dwunastego dnia po podpisaniu przez kuratora wypowiedzeń dla pracowników oddziałów zamiejscowych i szóstego dnia po dacie wypowiedzeń dyrektorom. Ponadto data zatwierdzenia nowego regulaminu nasuwa wątpliwości, ponieważ:
1) regulamin udostępniony został dopiero w dniu 29 maja, mimo że pan Wojciech Dębski, dyrektor wydziału, w skład którego wchodzą oddziały, zwracał się do kuratora trzykrotnie od dnia 16 maja br. o udostępnienie regulaminu, w tym dwa razy na piśmie,
2) pani Wanda Król - radca prawny kuratorium w dniu 23 maja br. powiedziała na rozprawie przed Sądem Pracy w Końskich, że nowy regulamin ˝dziś lub jutro˝ będzie przez wojewodę podpisany, co zostało zapisane w protokóle sądowym (sygn. akt P/170/02).
Z powyższego wynika, że najpierw nastąpiły zwolnienia z pracy, a potem tworzono dokumentację w postaci nowego regulaminu mającego uzasadnić cel, czyli wymianę niemal połowy zatrudnionych w kuratorium. Regulamin jest w części sprzeczny z rozporządzeniem MEN z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie organizacji kuratoriów oświaty oraz zasad tworzenia delegatur. Rozporządzenie przewiduje stanowiska samodzielne bezpośrednio podległe kuratorowi, takie jak: główny księgowy, radca prawny i wizytator ds. obronnych, a w regulaminie przewidziano stanowiska dodatkowe: ds. planowania kosztów (sprzeczne z ustawą o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998 r.) i budżetu oraz wizytatorów ds. informatyzacji. Sformułowania niektórych wprowadzonych zadań do przedmiotowego regulaminu kompromitują ich autora. W aktach spraw, które toczą się przed sądami pracy o uznanie wypowiedzeń za bezpodstawne, znajduje się dokument przekazany przez kuratora, a opatrzony w dniu 19 kwietnia br. adnotacją ˝akceptuję do realizacji˝ przez panią Joannę Grzelę - wicewojewodę światokrzyskiego. Dokument określa strukturę organizacyjną kuratorium oświaty od 1 sierpnia 2002 r. Jakość tego dokumentu nasuwa wątpliwości, nie bardzo bowiem wiadomo, jaki był cel tej ˝akceptacji do realizacji˝. Można domniemywać, że miało to być przyzwolenie na przygotowanie nowego regulamimu organizacyjnego kuratoriu. Jeśli przyjmie się takie założenie, powinien to być wniosek kuratora z numerem pisma, datą i uzasadnieniem proponowanych zmian oraz z określeniem przyczyn, rachunkiem spodziewanych oszczędności i wykazaniem usprawnienia pracy, czego w tym dokumencie brak. Z całą pewnością powołana akceptacja proponowanej struktury nie stanowi żadnej podstawy prawnej do wypowiedzeń stosunku pracy w kuratorium. Ponadto schemat organizacyjny dołączony do kwestionowanego dokumentu został sporządzony, według stwierdzenia dyrektorów reorganizowanych wydziałów, dopiero w dniu 26 kwietnia br.
We wszystkich wypowiedzeniach stosunku pracy jest zawarte stwierdzenie co do braku możliwości zaproponowania innego stanowiska, co nie jest zgodne z prawdą, gdyż w regulaminie obowiązującym od 1 sierpnia 2002 r. tworzy się powiatowe zespoły wizytatorów o łącznej liczbie 30 etatów (taka sama liczba etatów wizytatorskich jest obsadzona aktualnie w oddziałach zamiejscowych Wydziału Szkolnictwa Podstawowego, Gimnazjów i Wychowania Przedszkolnego), uwzględnione są także 4 stanowiska dyrektorów. Żaden z zatrudnionych w oddziałach wizytatorów nie utracił kompetencji w zakresie wykonywania zadań wizytatora zgodnie z rozporządzeniem MEN o nadzorze pedagogicznym. Również przewidywana liczba zatrudnionych w kuratorium - według projektu organizacyjnego i zapewnień pana kuratora złożonych w trakcie konferencji prasowej w dniu 29 kwietnia br. - nie ulegnie istotnej zmianie. Aktualny stan zatrudnienia w kuratorium to 85 osób (etaty - 84,5). Schemat dołączony do akt sądowych określa zatrudnienie na 80 osób, bez uwzględnienia stanowisk kuratora, wicekuratora i głównego księgowego.
Jeżeli nawet przyjmie się, że podstawą wypowiedzeń miała być przedstawiona reorganizacja, to dlaczego nie dotyczy całej grupy pracowników o tym samym statusie i tego samego wydziału. W siedzibie kuratorium nie zwolniono żadnego z dziewięciorga wizytatorów sprawujących nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami oświatowymi powiatu i miasta Kielce. Ich zadania są tożsame z zadaniami wizytatorów pracujących w oddziałach zamiejscowych, różnią się tylko terenem działania. Ponadto w związku z przejściem - wykonywanych dotychczas przez wizytatorów - istniejącgo do dnia 31 lipca br. Wydziału Szkolnictwa Ponadpodstawowego do ˝powiatowych zespołów wizytatorów˝ żądam nadzoru pedagogicznego nad liceami ogólnokształcącymi, również minimum trzy osoby tego wydziału powinny otrzymać wypowiedzenie stosunku pracy (oczywiście przy zachowaniu ciągłości logiki postępowania pana kuratora). Zastępca dyrektora likwidowanego wydziału także nie otrzymał wypowiedzenia. Z powyższego wynika jednoznaczny wniosek, że reorganizacja miała na celu wyłącznie wymianę części kadry, a w dodatku stanie się częściowym kosztem jednostek terytorialnych samorządów. Część ze zwalnianych wizytatorów była ponad 10 lat wcześniej urlopowana do pracy w administracji przez kuratora oświaty (wtedy kurator był organem prowadzącym dla szkół i placówek oświatowych, a teraz są nim samorządy gmin i powiatów). W wypowiedzeniach znajdują się polecenia powrotu do placówek, z których byli urlopowani wizytatorzy, gdzie najczęściej nie ma dla nich godzin, a termin przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny (art. 20 ustawy Karta nauczyciela) upłynął z dniem 31 maja br.
Wszyscy zatrudnieni na stanowiskach pedagogicznych w kuratorium odbyli szereg intensywnych szkoleń z zakresu wdrażania reformy oświaty, brali udział w różnego rodzaju kursach, szkoleniach i warsztatach doskonalących finansowanych z budżetu państwa. Wraz z wypowiedzeniami kosztowna wiedza i umiejętności 33 osób zostaje zmarnowana.
W związku z powyższym zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:
1. Dlaczego wojewoda świętokrzyski dał przyzwolenie na wprowadzenie, wydaje się niezgodnej z prawem, reorganizacji w Kuratorium Oświaty w Kielcach, akceptując Regulamin Kuratorium Oświaty w Kielcach, który ma obowiązywać od 1 sierpnia 2002 r.?
2. Jakimi przepisami kierował się świętokrzyski kurator oświaty, wręczając wypowiedzenia stosunku pracy przed akceptowaniem przez wojewodę nowego Regulaminu Kuratorium Oświaty w Kielcach?
3. Czy znane są wydatki, jakie poniesie budżet państwa w 2002 r. z tytułu należnych świadczeń dla mianowanych urzędników zwalnianych z pracy, odpraw dla osób z konieczności korzystających z uprawnień do wcześniejszej emerytury?
4. Czy znana jest wysokość obciążenia samorządów wydatkami ze względu na wymuszony przez kuratora ˝powrót˝ do pracy w szkołach części wizytatorów i czy kurator uzgadniał tę sprawę uprzednio z samorządami?
5. Czym kierował się świętokrzyski kurator oświaty, dając wypowiedzenia stosunku pracy (bez propozycji pracy) 38 mianowanym urzędnikom, którzy nie utracili zdolności wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa regulujących działalność kuratorium, i ogłaszając nowy nabór na nowo nazwane miejsca pracy, w niezmienionej liczbie?
Poseł Przemysław Gosiewski
Warszawa, dnia 21 czerwca 2002 r.