Szanowny Panie Ministrze! W ustawie z dnia 16 października o ochronie przyrody (DzU nr
Szanowny Panie Ministrze! W ustawie z dnia 16 października o ochronie przyrody (DzU nr 114, poz. 1456) skarb państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez żubry, bobry i niedźwiedzie. Odpowiedzialność ta nie obejmuje utraconych korzyści. Art. 52 ust. 3 przywołanej ustawy zawiera fakultatywne upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia innych gatunków zwierząt chronionych wyrządzających szkody, za które odpowiada skarb państwa. Na jego podstawie rozszerzono odpowiedzialność skarbu państwa na szkody wyrządzone przez wilki (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1997 r. w sprawie gatunków zwierząt chronionych wyrządzających szkody, za które odpowiada skarb państwa - DzU z 1997 r., nr 108, poz. 706). Nie ma zatem obecnie możliwości uzyskania odszkodowania, na podstawie ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia wykonawczego, za szkody wyrządzone przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową, lecz niewymienione w tych aktach prawnych.
26 września 2001 r. minister środowiska wydał rozporządzenie w sprawie określenia listy gatunków rodzimych dziko występujących, objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową, oraz zakazów dla danych gatunków i odstępstw od tych zakazów (DzU nr 130, poz. 1456). Zgodnie z rozporządzeniem wydra została objęta ochroną ścisłą, ale z wyłączeniem stawów rybnych, uznanych za obręby hodowlane, gdzie jej status podlega kompetencjom wojewody. Nagły i niekontrolowany rozrost populacji bobrów i wydr w woj. kujawsko-pomorskim spowodował znaczące straty w gospodarstwach. W grudniu ubiegłego roku okazało się, że wydry zniszczyły ok. 90% rybostanu. Jest to dowód na to, że zwierzęta te są szkodnikami i stanowią zagrożenie dla gospodarki i mienia ludzkiego.
Unormowana obiektywna odpowiedzialność skarbu państwa nie wyłącza odpowiedzialności na zasadach ogólnych. Możliwe jest bowiem oparcie żądania na art. 417 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym skarb państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Przy tym oczywiście niezbędne jest powiązanie tego artykułu odpowiednio z przepisami ustawy o ochronie przyrody.
Warto również zwrócić uwagę, że możliwość żądania odszkodowania znajduje również oparcie w art. 77 konstytucji. Zgodnie z tym artykułem każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, oraz ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych wolności i praw.
W związku z powyższą sytuacją proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy zostanie wprowadzony sprawny system wypłaty odszkodowań dla ludzi poszkodowanych przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową?
2. Kiedy wydry znajdą się na liście zwierząt chronionych, za które odpowiada skarb państwa?
3. Czy istnieje możliwość pozyskiwania środków finansowych ze specjalnych funduszy, np. wojewódzkich funduszy ochrony środowiska?
4. Czy można przeprowadzić redukcję populacji wydr?
Z poważaniem
Poseł Tomasz Markowski
Warszawa, dnia 4 lipca 2002 r.