Szanowny Panie Premierze! W 1998 r. uchwalono ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego na
Szanowny Panie Premierze! W 1998 r. uchwalono ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego na lata 1999-2000. Miało to być rozwiązanie tymczasowe pozwalające na przygotowanie systemowego aktu prawnego rozwiązującego niezwykle istotną sprawę kształtu dochodów samorządowych: gmin, powiatów i województw. Niestety, do dziś obowiązuje dwukrotnie znowelizowana ustawa z 1998 r., a projekt docelowy nadal pozostaje w sferze marzeń. Przygotowana przez poprzedni rząd i uchwalona przez parlament w sierpniu ub. r. ustawa została zawetowana przez prezydenta RP.
Rząd pana premiera Leszka Millera obiecywał szybkie przygotowanie nowego projektu ustawy, opartego w założeniach o zawetowaną przez prezydenta ustawę. Duża więc część pracy została już wcześniej zrobiona, a zadaniem nowego kierownictwa resortu było jedynie dopracowanie projektu, zwłaszcza pod kątem uwag zgłoszonych przez pana prezydenta. Warto dodać, że uchwalona ustawa, choć nie w pełni wszystkich satysfakcjonowała, to jednak zyskała akceptację środowisk samorządowych, a jedynie uwagi zgłosił Związek Gmin Wiejskich RP.
Nowy rząd rozpoczął dość późno prace nad projektem nowej ustawy. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego po raz pierwszy w nowym składzie zebrała się dopiero w marcu br. i wtedy też dopiero rozpoczęła się dyskusja o przedmiotowym projekcie ustawy. W następnych tygodniach resort finansów przygotowywał założenia do ustawy, a sam projekt pojawił się dopiero na przełomie maja i czerwca. Biorąc pod uwagę czas objęcia władzy przez nowy rząd w listopadzie ub. r., minister finansów potrzebował aż 7 miesięcy na przedstawienie projektu tak istotnego aktu prawnego dotyczącego 2,5 tys. gmin, 370 powiatów i 16 województw.
Środowiska samorządowe zgłosiły wiele zastrzeżeń do projektu m.in. w zakresie utrzymania subwencji drogowej, udziałów w podatkach pośrednich i przedstawienia przez resort realnych wyliczeń skutków finansowych dla samorządów przedstawionych w projekcie rozwiązań. KWRziST wyraziła swoje stanowisko do projektu dopiero 8 lipca, z tym że była to odrębna opinia poszczególnych stron komisji. Rząd przyjął projekt 16 lipca, jednak do tej pory nie przekazał go do parlamentu, powołując się na potrzebę uwzględnienia w projekcie propozycji przedstawionych w tzw. pakiecie Kołodki. Obecnie mamy taką sytuację, że samorządy terytorialne w połowie września nie wiedzą, na podstawie jakiego aktu prawnego będą przygotowywać budżety na 2003 r. (31 grudnia przestaje obowiązywać obecna ustawa) i jaki kształt będą miały finanse samorządowe w roku przyszłym. W kontekście realizowanych inwestycji infrastrukturalnych, absorpcji środków pomocowych i przygotowania do funduszy strukturalnych, jest to sytuacja szczególnie trudna.
Zwracam się do ministra finansów z następującymi pytaniami:
Co dzieje się z przyjętym przez Radę Ministrów w lipcu br. projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego?
Dlaczego resort tak długo zwlekał z przygotowaniem projektu przedmiotowej ustawy i dopuścił do sytuacji, iż w połowie września nie rozpoczął się jeszcze jej proces legislacyjny?
Czy resort przygotowuje kolejną nowelizację ustawy z listopada 1998 r. o dochodach jst na wypadek, gdyby nie rozpoczęto procedowania projektu nowej ustawy?
Czy minister finansów zdaje sobie sprawę z zagrożeń, jakie niesie z sobą takie procedowanie tak ważnego aktu prawnego i brak rozwiązań w tak zasadniczych kwestiach na prawie 3 miesiące przed zakończeniem roku budżetowego?
Jak wygląda proces informowania środowisk samorządowych o stanie prac nad ustawą?
Na jakiej podstawie prawnej samorządy mają przygotowywać projekty budżetów na 2003 r.? Na jakiej podstawie mają planować pozyskiwanie środków unijnych, skoro wszędzie wymagany jest wkład własny beneficjenta?
Czy tok prac nad wspomnianym projektem ustawy nie jest wyrazem polityki rządu, który samorząd traktuje jako słabego i nieważnego partnera w realizacji zadań publicznych?
Z poważaniem
Poseł Aleksander Grad
Warszawa, dnia 26 września 2002 r.