Przepis art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie
Przepis art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU nr 134, poz. 1508, z późn. zm.) stanowi, że banki prowadzące kasy mieszkaniowe są zobowiązane sporządzić za rok kalendarzowy imienne informacje dla urzędów skarbowych w przypadkach przewidzianych w art. 27a ust. 13 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r., czyli w sytuacjach gdy podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu z tytułu wydatków poniesionych na systematyczne gromadzenie oszczędności na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, a następnie wycofał oszczędności z kasy mieszkaniowej (pkt 4).
Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której podatnik złoży oświadczenie, że wycofane oszczędności nie były odliczone od jego dochodu albo że wycofane oszczędności po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania zostaną wydatkowane zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez kasę mieszkaniową. W umowach z kasami mieszkaniowymi przewidziane zostały następujące cele oszczędzania (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, tj. DzU z 2000 r. nr 98, poz. 1070):
- nabycie, budowa, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość,
- uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej albo prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego,
- remont domu albo lokalu, z wyjątkiem bieżącej konserwacji i odnowienia mieszkania,
- spłata kredytu bankowego zaciągniętego na cele wymienione powyżej,
- nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy.
Umowy te dopuszczały wybór jednego celu lub kilku jednocześnie. Niektóre urzędy skarbowe stoją na stanowisku, że w przypadkach gdy podatnik określił w umowie jeden cel lub dwa, a uzyskane z systematycznego oszczędzania środki przenaczył na cele wymienione w umowie, jednakże inne, niż wskazane przez siebie, w takiej sytuacji brak jest podstawy do odliczenia.
Decyzje podatników o przeznaczeniu własnych środków gromadzonych w kasach mieszkaniowych determinowane są zmieniającymi się w ostatnim czasie przepisami prawnymi tworzącymi nowe uregulowania dotyczące własności lokali. Wprowadzone na przestrzeni ostatnich lat zmiany w przepisach nie mogły być zatem znane podatnikom w okresie powstawania kas mieszkaniowych i zawierania umów, w których określano np. jeden cel oszczędzania. Interpretacja art. 27a ust. 13 pkt. 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonywana przez niektóre urzędy skarbowe pozbawia zatem tych podatników prawa do odliczenia dochodów. Taka interpretacja budzi wątpliwości, ponieważ zapisy ustawowe jednoznacznie uprawniają podatnika do dokonania odliczenia, gdy przeznacza on środki uzyskane z oszczędności w kasie mieszkaniowej na inwestycje określone jako cele systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez kasę, a nie tylko na cele wskazane przez podatnika w umowie z bankiem.
Nawiązując do powyższego, zwracam się do pana ministra z pytaniem: Czy jest to właściwa i zgodna z intencją ustawodawcy wykładnia wskazanego przepisu podatkowego?
Z wyrazami szacunku
Poseł Wiesław Walendziak
Gdynia, dnia 24 października 2002 r.