Szanowny Panie Ministrze! W związku ze złożoną do mnie skargą wyborców na decyzje podjęte
Szanowny Panie Ministrze! W związku ze złożoną do mnie skargą wyborców na decyzje podjęte przez Centrum Kredytowe Banku Zachodniego WBK SA w Poznaniu, będące następstwem przedterminowej spłaty pożyczki, a sprowadzające się do żądania od klientów wpłaty prowizji w wysokości 33% kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, przedstawiam panu ministrowi stosowane przez ww. Bank procedury, które w konsekwencji doprowadzają do ˝wyłudzenia˝ od klienta kwoty żądanej prowizji.
Posłużę się konkretnym przykładem: państwo Sławomir i Barbara Skorupa, zamieszkali w Elblągu, ul. Szucka 2, zawarli w dniu 19 października 2001 roku w I Oddziale Banku Zachodniego WBK SA w Elblągu umowę pożyczki hipotecznej nr 2439/1926/2001. Przed podpisaniem umowy zostali ustnie poinformowani przez pracownika banku właściwego ds. pożyczek hipotecznych o warunkach udzielania kredytu i jego spłaty, z całkowitym pominięciem wyjaśnienia zasad pobierania przez bank prowizji za ewentualną przedterminową spłatę kredytu. W trakcie podpisywania umowy na pytanie skierowane przez pana Sławomira Skorupę do przedstawiciela banku (zawierającego w imieniu banku umowę pożyczki): jak należy rozumieć art. 3.12 ust. 3 umowy pożyczki mówiący o wysokości prowizji za przedterminową spłatę kredytu, uzyskał odpowiedź, że jest to niewielka, rzędu 1,5% prowizja.
W listopadzie 2002 roku na wniosek kredytobiorcy, w związku z zamiarem spłaty pozostałej części całości zaciągniętego kredytu, Bank Zachodni WBK SA I Oddział w Elblągu wystawił mu zaświadczenie, w którym określił: całość do spłaty na dzień 18 grudnia 2002 roku z podziałem na kapitał i odsetki oraz wskazał konto, na które należy przekazać środki na spłatę części zadłużenia.
Po przekazaniu przez kredytobiorcę kwoty podanej w zaświadczeniu wystawionym przez bank na wskazane konto, Centrum Kredytowe Banku Zachodniego WBK SA w Poznaniu powiadamia państwa Sławomira i Barbarę Skorupów, że muszą wpłacić jeszcze prowizję w wysokości ok. 25 tys. zł, przekazane przez nich środki tytułem spłaty całości pożyczki znajdują się na rachunku technicznym Centrum Kredytowego, ponieważ kwota wpłacona na nieoprocentowany rachunek techniczny nie odpowiada kwotom wymaganym do spłaty całkowitej, sugerując jednocześnie, że środki wpłacone przez wyżej wymienionych mogą zostać zaliczone na poczet spłaty częściowej z uwzględnieniem należnej prowizji.
Przedstawiony przeze mnie przykład w jaskrawy sposób demaskuje świadomie stosowany przez Bank Zachodni WBK SA mechanizm pozyskiwania dochodów w wyniku oszukiwania klientów poprzez celowe nieinformowanie ich o ˝subtelnych zapisach w umowach˝. Jak bowiem można ocenić np. czytelność dla przeciętnego klienta banku art. 3.12 ˝Prowizja i opłaty˝ w druku umowy pożyczki hipotecznej, który tak wygląda:
˝Art. 3.12. Prowizja i opłaty
1. Prowizja z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie pożyczki:
1.1. z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie pożyczki Pożyczkobiorca zapłaci Bankowi prowizję od udzielonej pożyczki,
1.2. wysokość prowizji z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie pożyczki wynosi 1,5% kwoty udzielonej pożyczki.
2. Prowizja z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie pożyczki pobierana jest, bez odrębnej dyspozycji Pożyczkobiorcy, z kwoty uruchamianej pożyczki.
3. Wysokość prowizji za przedterminową spłatę pożyczki oprocentowanej wg stawki stałej określana jest wg następującego wzoru:
P=(W+0,2%-rk) x K x d/365 + (rk - rp) x K x (1825 - d)/365
Gdzie:
P - prowizja za przedterminową spłatę
W - WIBOR 6 miesięczny z dnia rozpoczęcia okresu stałego oprocentowania, obowiązujący w okresie d, tj. od początku okresu stałego oprocentowania do dnia poprzedzającego przedterminową spłatę; w przypadku gdy okres d jest dłuższy niż 6 miesięcy, począwszy od dnia rozpoczęcia pierwotnego okresu stałego oprocentowania
rk - stała stopa procentowa pożyczki w okresie 5 lat,
k - kwota spłacanego przed terminem kapitału pożyczki,
rp - stopa rynku pieniężnego dla inwestycji na okres od dnia przedterminowej spłaty pożyczki do końca okresu stałego oprocentowania,
1825 - łączna ilość dni w okresie stałego oprocentowania pożyczki, tj. 5 lat.˝
oraz: jak należy ocenić fakt żądania przez bank prowizji za przedterminową spłatę pożyczki dopiero po otrzymaniu spłaty (pełnej w rozumieniu klienta) na wskazane kredytobiorcy konto?
Szanowny Panie Ministrze! Poruszyłem być może tylko jeden z przykładów niewłaściwego traktowania przez banki swoich klientów, ale na tyle istotny, by sądzić, że ˝zastawianych sideł˝ - przede wszystkim na pożyczkobiorców - jest znacznie więcej.
Dlatego też zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy procedury dotyczące udzielania kredytów i warunków ich spłaty przez różne banki podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Bankowego?
2. Czy podziela pan minister moją opinię, że informacja o warunkach udzielania i spłaty kredytów powinna mieć charakter pisemny z czytelnym wyjaśnieniem poszczególnych artykułów umowy i stanowić podpisany przez obie strony załącznik do umowy pożyczki, chyba że umowa zawiera pełen komentarz poszczególnych artykułów sporządzony w przystępny sposób?
3. Do kogo mogą zwrócić się o skuteczną interwencję moi wyborcy przedstawieni w przykładzie?
4. Jakie zamierza pan minister podjąć działania, by uchronić klientów banków przed ewidentną manipulacją ze strony banków, ukierunkowaną na osiągnięcie jak największych korzyści z tytułu udzielanych kredytów?
Poseł Jerzy Müller
Warszawa, dnia 14 lutego 2003 r.